اخبار > روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان


  چاپ        ارسال به دوست

روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان

جلسه‌ی پنجم: تدریس مصوتهای فارسی

 چنان که قبلاُ گفتیم، زبان فارسی دارای شش مصوت است. اولین مصوتی را که تدریس می کنیم مصوت آ ست که دا رای دو شکل است . شکل اول آن که بچه ها آن را “آی باکلاه” مینامند در اول کلمه میاید . همیشه تنهاست و به هیچ حرفی متصل نمیشود. شکل غیر اول آن که “آی بیکلاه” نامیده شده است، در وسط و آخر کلمه میاید و میتواند به حرف قبل از خود متصل شود ولی هیچ حرفی نمیتواند به آن متصل شود. برای ساده کردن کار ما آموزش آ و ب را در یک درس انجام میدهیم و برای این منظور از دو کلمۀ آب و بابا استفاده میکنیم .

با استفاده از تصویر به کلمۀ آب میرسیم و می پرسیم: در کلمۀ آب چند صدا میشنوی؟ باید بتواند دو صدا را تشخیص دهد. آگر نتوانست کلمه را کشیده تر میگوییم. بعد میخواهیم که صداها را تلفظ کند.

بعد میپرسیم اول چه صدایی شنیدی. خواهد گفت آ میگوییم: هروقت صدای آ را در اول شنیدی آن را اینطور مینویسیم. درست نگاه کن چطور مینویسم. سپس حرف آ را روی خط مینویسیم و میگوییم این آ همیشه تنهاست و هیچ حرفی به آن نمی چسبد.

آنوقت میپرسیم آخر چه صد ایی شنیدی؟ خواهد گفت ب. پس میگوییم هروقت صدای ب را در آخر میشنویم آن را این طور مینویسیم و حرف ب را کنار آ روی خط مینویسیم و سپس با نشان دادن حروف، کلمۀ آب را میخوانیم. و از شاگرد هم میخواهیم که آن را بخواند و مطمئن میشویم که هر دو حرف را میشناسد.

سپس با استفاده از تصویر به کلمۀ بابا میرسیم . بعد میپرسیم اول بابا چه شنیدی؟ میگوید ب. با نشان دادن شکلب میپرسیم میتوانیم این ب را بنویسیم ؟ باید بگوید نه. چون ما آن را درآخر نشنیدیم. پس میگوییم درست است وقتی صدای ب را در آخر نشنویم آن را اینطور مینویسیم و سپس شکل ب کوچک را مینویسیم و میگوییم به این ب میگوییم” ب کوچک” وحرف بعدی حتماً باید به آن بچسبد. سپس ادامه میدهیم و میپرسیم بعد چه صدایی میشنویم؟ خواهد گفت آ. میپرسیم میتوانیم آ ی اول را بنویسیم ؟ باید بگوید نه، چون آ اول به هیچ حرفی نمیچسبد. پس میگوییم:درست است ما باید از این آ که کلاه ندارد استفاده کنیم چون این ا میتواند به حرف قبل از خودش بچسبد. پس کلمۀ بابا را مینویسیم . باید از شاگرد هم بخواهیم هر دو کلمه را با استدلال بنویسد و بخواند . استفاده از استدلال به درست نویسی حروف و کلمه ها کمک میکند. در مورد صدای اَ برای شکل اول آن از همان استدلال آ اولاستفاده میکنیم ولی در مورد شکل غیر اول آن باید بگوییم هروقت صدای اَ را در جایی غیر از اول کلمه بشنویم این َعلامت را در بالای حرف قبلی میگذاریم. در کتاب “فارسی بیاموزیم ” ازکلمه های کلید اَبر و بَرادَر برای آموزش نوشتن و خواندن این صدا استفاده شده است.

مصوت سومی که تدریس میکنیم او ، و ست و روش تدریس آن عین روش تدریس آ ست.

برای آموزش صدای ای از کلمه های ایران، سیب و سینی میتوا نیم استفاده کنیم البته به شرطی که همۀ دیگر حروف این کلمه ها را قبلاً تدریس کرده باشیم. باید توجه نوآموز را به این نکته جلب کنیم که شکل ای اول از دو قسمت تشکیل میشود و حرف بعدی باید به قسمت دوم آن متصل شود چنانکه در کلمۀ ایران حرف ر به قسمت دومای اول متصل است . تدریس ای وسط و ای آخر شبیه تدریس ب کوچک و ب آخر است ولی باید توجه نوآموز را به فرق بین این دوشکل که در تعداد نقطه هاو محل آنهاست جلب نمود. تمرینهای این درس باید بر فرق موجود بین شکلهای وسط ای با ب و ت کوچک متمرکز شود. مثلاً میتوا نید این کلمه ها را بدهید( توران- دید- ابر- نیست- تمام- ببر) و از نو آموز بخواهید که آنها را در ستونهای مربوط به خود بنویسد.

 

ای

ت

ب

دید - نیست

توران - تمام

ابر - ببر

 

 

مصوت اِ دارای چهار شکل است اِ اول که تدریس آن مثل آ اول است. ِوسط که تدریسش شبیه َ وسط است. ِ آخر چسبان مثل در کلمۀ به همیشه به حرف قبل از خود متصل میشود و ِ آخرغیر چسبان مثل در کلمۀ کره همیشه تنهاست. برای تدریس این مصوت میتوانید از کلمه های کلید استکان ، نامه وکره استفاده کنید.

مصوت اُ دارای سه شکل است. تدریس شکل اول آن اُ شبیه مصوت آ اول است. تدریس شکل وسط آن ُ شبیه شکل وسط اَ است. شکل سوم یا آخر آن و مثل در کلمۀ توشبیه ی آخر تدریس میشود. برای تدریس این مصوت میتوانید از کلمه های کلید اُردک، مُراد و تو استفاده کنید. در مورد انتخاب کلمۀ کلید توجه داشته باشید که قبلاٌ همۀ اجزای آن را، بجز حرف یا مصوت موضوع درس را تدریس کرده باشید.

توجه کنید : در مورد تدریس این مصوت دو استثنا وجود دارد : در بعضی کلمه ها مثل نوک و خود در وسط کلمه ازاین شکل و برای نوشتن صدای اُ استفاده میشود. این نکته را به صورت استثنا تذکر باید داد.

 آموزش نوشتن و خواندن صدای «آ» در اول و وسط شبیه «اَ» است، ولی باید توجه داشت که این صدا بعد از «خ» به صورت «و» نوشته می‌شود، مثل: خوراک، خوردن و مشتقات آنها و همچنین در کلمه‌های تو و دو (2).

روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان

روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان (4)

از خانم لیلی ایمن

جلسۀ چهارم: تدریس حروف یک شکلی

چنان که گفتیم حروف: د- ذ- ر- ز- ژ- ط- ظ در هر جای کلمه که قرار بگیرند فقط یک شکل دارند. همۀ آنها، به غیر از ط و ظ، فقط میتوانند به حرف قبل از خود متصل شوند و هیچ حرفی نمیتواند به آنها متصل شود. ولی ط وظ هم به حروف قبل از خود میتوانند وصل شوند و هم به حروفی که بعد از آنها می آیند.

 اولین حرف یک شکلی که آموزش میدهید حرف” د” است. کلمۀ کلیدی که میتوانیم داشته باشیم “داد” است زیرا حرف “ا” را شاگرد آموخته است و اکنون حرف “د” را خواهد آموخت.

 در درس دوم تصویری را نشان دهید که مردی به طفلی آب داده است یا از نو آموزی بخواهید که به شما آب بدهد. بعد بپرسید: … چه کرد؟ در جواب جمله ای خواهید شنید که در آن کلمۀ “داد” هست. بپرسید: داد چند صدا دارد؟ باید بشنوید “سه صدا”بخواهید که نوآموزیک یک صداها را تلفظ کند. سپس بگویید” حالا میخواهیم بنویسیم د. به دستم نگاه کن” و با دقت حرف “د” را طوری بنویسید که خط کاغذ درست از وسط آن بگذرد. بعد قانون نوشتن آن را توضیح دهید. “حالا میخواهیم بنویسیم “داد”، اول کدام حرف را مینویسیم؟” در جواب باید بشنوید”د” یا”دِ” . حرف “د” را درست بنویسید، سپس بپرسید ” بعد چه حرفی را باید بنویسیم؟” باید بگویند آ، بپرسید: کدام آ را باید بنویسیم ؟ باید بگویند” آ ی بی کلاه” بپرسید: چرا؟ باید بگویند” چون در اول نیست” بپرسید ا را به د میچسبانیم؟ باید بگویند :نه ، چون هیچ حرفی به د نمیچسبد . به این ترتیب “دا ” نوشته میشود. سپس بپرسید در اخر چه صدایی شنیدید؟ باز باید بگویند د. آنگاه بپرسید میتوانیم این د را به ا بچسبانیم؟ باید بگویند:نه ، چون هیچ حرفی به ا نمیپسبد. به این ترتیب کلمۀ داد را مینویسند. بهتر است خودشان یکی دوبار این کلمه را بنویسند تا نوشتن آن را درست یاد بگیرند. دقت کنید حروف کلمه به هم نزدیک نوشته شود.

 این سوآل و جوابها بسیار لازم است تا قوانین حروف در خاطر نو آموز جایگزین شود. بدیهیست که به تدریج از تکرار آنها کم خواهد شد و فقط در مواردی که نوآموز در نوشتن اشتباه میکند از او میخواهیم که قانون مربوطه را تکرار کند.

 پس از اینکه مطمئن شدید قانون نوشتن” د” رافهمیده است بگویید: خوب، حالا شکلهای آ و ب و د را میشناسی. ببینیم با آنها چه کلمه های دیگری میتوانی بنویسی. برایش درشت و خوانا (به خط اموزشی) بنویسید “باد” باید بتواند آن را با کمی دقت بخواند. بعد بنویسید “آداب” و بخواهید بخواند در صورت لزوم این کلمه را برایش معنی کنید.

 تمرین نوشتن و خواندن کلمه های تازه پس از آموزش حرف جدید بسیار مهم است. بدین منظور باید از قبل معلوم کرده باشید که از چه کلمه هایی برای این تمرین استفاده خواهید کرد. توجه داشته باشید که همۀ اجزای کلمه های تمرینی را نوآموز خوانده باشد . فراموش نکنید که در پایان درس شکل د را درجدول الفبا در جای مربوطه بنویسید. از گفتن نام آن (دال) عجالتاٌ خود داری کنید.

 از آنجا که به تدریس حروف ط و ظ عجالتاٌ نیازی نیست بحث در بارۀ آنها را به چند جلسۀ دیگر موکول میکنیم. در جلسۀ بعد در بارۀ آموزش نگارش صداهای اَ و او

صحبت خواهیم کرد.

اگر در تدریس به مشکلی برخوردید از طریق سایت یا به نشانی زیر مکاتبه فرمایید

 خانم لیلی ایمن: جواب به سؤال خانم مهین ص.

 سرکار خانم مهین ص.،

از سؤال شما بسیار متشکرم و از این که توضیحم درباره‌ی تحقیق دانشگاه تبریز روشن نبوده است، متأسفم. تحقیقی که من به آن اشاره کرده‌ام، درباره‌ی فراوانی استفاده از حروف بوده است. مثلاً نشان داده‌اند که استفاده حرف «د» در زبان نوشتاری فارسی بیش از استفاده از حرف «ث» است یا حرف «م» استفاده‌اش بیش از حرف «خ» است و حرف «ب» پرتکرارترین حرف صامت در نوشتار فارسی است.

ما در آموزش خواندن و نوشتن فارسی از این تحقیق استفاده می‌کنیم، تا نوآموز هرچه زودتر بتواند، آنچه را که می‌خواهد، بنویسد و درخواندن هم احساس موفقیت کند. به هیچ وجه هدف بر هم زدن ترتیب حروف در جدول الفبا نیست، چنان که برای آموزش الفبا نیز راهی پیشنهاد شده است.

امیدوارم این پاسخ، جواب گوی پرسش شما شده باشد.

سؤال از خانم ایمن

خانم ایمن با عرض تشکر از زحمات شما در خصوص تدریس فارسی به کودکان، می‌خواستم از حضورتان سؤال کنم که چگونه است که بر طبق روش تحقیقی دانشگاه تبریزحروف الفباء بعد از «الف» و «ب» حروف «ن»، «و» و «ر» آمده است.

یعنی ترتیب حروف از الف، ب، پ، ت، و الی آخر، نیست، چه حکمتی در این کار است؟

از جواب شما سپاسگزارم.

مهین. ص.

روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان

جلسۀ سوم:1 . ترتیب آموزش حروف الفبا

 همانطور که قبلأ اشاره شد ما حروف الفبا را به ترتیب فراوانی استفاده از آنان تدریس می کنیم و این گزینش بر اساس تحقیقی است که سالها پیش در دانشگاه تبریز انجام گرفته است. در زیر حروف و مصوتها را به ترتیبی که پیشنهاد میشود تدریس کرد ملاحظه میفرمایید.

 آ- ب- د- ن- و- ر- اَ- م- س- او- ت- ای- ز- ک - اِ- خ- ش- اُ- پ- ج - گ- ف- یِ- ء- ل- ه - چ- ق- تشدید- ژ- ع- ذ- ح- ص- ترکیب خوا=خا - ض-

ط - ث- ظ - غ

 بعد ازدرس اول بهتر است در هر درس بیشتر از یک حرف تدریس نشود ولی در عوض کوشش شود با آنچه آموخته شده کلمه های جدید ساخته و نوشته شود. در این کار باید از خود شاگرد خواست که کلمه ها را پیشنهاد کند. به این ترتیب نوآموزهمیشه احساس پیشرفت میکند و به آموزش بیشترعلاقه مند تر میشود. پس از گذشتن از چند درس اول در صورت تمایل نوآموز میشود گاهی دو حرف را در یک جلسه تدریس کرد.

 برای تشویق دانش آموز و کمک به آموزش ترتیب حروف الفبا بعداز درس چهارم در صفحۀ آخردفتر نوآموز جدول زیر را ترسیم کنید. به تدریج شکل حروف آموخته شده را به ترتیب درجای خود بنویسید.زمانی که آموزش همۀ مصوتها به پایان رسید برخط اول جدول شکل الف را بنویسید. پس از پایان آموزش همۀ حروف که همزمان با کامل شدن جدول خواهد بود نام هرحرف را در مقابل آن در ستون آخر جدول بنویسید. با شاگرد نامها را بخوانید و از او بخواهید که برای جلسۀ بعد حروف الفبا را به ترتیب حفظ کند.

 

 

شکل حرف

 

شکل حرف

 

شکل حرف

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ب

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ن

 

 

 

د

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

استفاده از نقاشی در حین آموزش، از لحاظ تشویق و پرورش خلاقیت نوآموز بسیار مفید است. از شاگرد پس از آموزش هر درس جدید میتوان خواست که تصویر کلمه ها یا جمله هایی را که در آن روزآموخته است بکشد و رنگ کند. به این ترتیب رفته رفته کتابچه اش به یک کتاب مصور اموزشی تبدیل میشود.

 قبل از شروع آموزش حروف باید مطمئن شوید که نو آموز میداند فرق بین صدا و حرف چیست. برای این کار از کلمه های زبان میزبان استفاده کنید مثلأ اگر زبان انگلیسی است، بپرسید”تو ماچ” چند کلمه است؟ وقتی کفت دو کلمه، بپرسید کلمۀ اولی چند صدا دارد؟ باید بگوید دو صدا. بعد بپرسید: این کلمه چند حرف دارد؟ اگر نتوانست فورأ جواب دهد ، بخواهید که آن را به انگلیسی بنویسد. وقتی نوشت باید بتوا ند بگوید که سه حرف دارد.

 نکتۀ دیگری را که باید قبل از شروع آموزش خواندن و نوشتن نوآموز بداند این است که او خط تازه ای را خواهد اموخت که بزرگترین فرقش با خط زبان میزبان این است که فارسی از راست به چپ خوانده و نوشته می شود و به همین دلیل کتابهای فارسی هم از راست به چپ باز میشوند.

 به خاطر داشته باشید که برای آموزش هر حرف، اول آن را در قالب کلمه ای نشان می دهیم و هرگز حروف را به تنهایی، خارج از قالبی که معنی آن اشناست به خردسالان ارائه نمیکنیم. به این کلمه ها “کلمۀ کلید” می گوییم. کلمۀ کلید را با نشان دادن تصویرآن در کتاب آموزشی یا هر تصویری دیگر که دقیقأ مفهوم آن کلمه را نشان دهد به نوآموز ارائه میدهیم.

 2. درس اول: تدریس آ ا و دوشکل ب

معلم(درحالی که تصویری از آب را نشان میدهد): میدانی این چیست؟

شاگرد: آب(ممکن است فوری این کلمه را نگویدولی باچند سوآل عاقبت به این کلمه خواهد رسید)

معلم: حالا نگاه کن من این کلمه را برایت مینویسم.(در حال نوشتن کلمۀ آب را کشیده بگویید تا صدای آ و ب را درست بشنود.) حالا بگو ببینم این کلمه چند صدا داشت؟

شاگرد: دو تا

معلم : آفرین. صدای اول چه بود؟

شاگرد: آ

معلم: آفرین . صدای آخر آب چه بود؟

شاگردبِ

معلم : آفرین، ب صدای آخر بود.( این حرف راتا آنجا که ممکن است بدون استفاده از کسره تلفظ کنید) حالانگاه کن من مینوسم آب( در حین نوشتن هرحرف آن را تلفظ کنید. کلمه را درشتتر از معمول بنویسید تا شکل هر حرف کاملأ روشن باشد) من چی نوشتم؟

شاگرد:آب

معلم: آفرین. میتونی شکل صدای آ را نشون بدی؟(معمولأ میتوانند ولی ممکن است لازم باشد کلمه را کمی کشیده بگویید تا صدای آ را جدا از ب بشنود. وقتی که درست جواب داد همین پرسش را در بارۀ صدای آخر بکنید تا مشخص شود که در این کلمه دو صدا و دو حرف وجود دارد)

معلم: حالا نگاه کن من چطور حرف آ را مینویسم.ازروی خط مداد را کمی بالا می برم و بعد بالای آن یک کلاه کوچک میذارم. اینطور. ما به این شکلِ آ میگوییم “آی باکلاه”این آ همیشه در اول کلمه میاد و تنها میایسته. حالا تو یک آ بنویس. (دقت کنید که حرکت مداد از پایین به بالا باشد. ممکن است اول خیلی درشت بنویسد. اول تشویقش کنید بعد بخواهید که کمی کوچکتر بنویسد. از تکرار کلمۀ آفرین ابا نکنید.)

معلم: صدای آخر در کلمۀ آب چی بود؟

شاگرد: ب

معلم: آفرین. حالا نگاه کن من مینویسم ب.از کمی بالاتر از خط میایم روی خطو کمی میکشم و باز میرم کمی بالای خط و یک نقطه هم میگذارم زیرش. به این شکل میگوییم” ب آخر”چون همیشه در آخر کلمه میاید. این ب هم میتونه تنها بایسته و هم میتونه اگر لازم باشه به حرف قبل از خودش بچسبه اما هیچوقت حرف بعدی به اونمی چسبه. حالا تو یک ب بنویس ببینم.(فراموش نکنید که بعد از اینکهنوشت تشویقش کنید)

حالا وقتی بخواهیم بنویسیم آب اول چه حرفی را مینویسیم ؟ (شاگرد باید بگوید آی باکلاه. اگر فقط شکل را نشان داد بخواهید نام آن را بگوید) بعد چه حرفی را باید بنویسیم؟

شاگرد: ب آخر

معلم: میتونیم ب را به آی باکلاه بچسبونیم؟

شاگرد: نه

معلم: آفرین. چرا؟

شاگرد: چون آی با کلاه همیشه تنها میایسته

معلم: آفرین. حالا بنویس آب. (آنچه باید توجه کنید این است که هر دو حرف را نزدیک به هم درست روی خط نوشته باشد .اگر خوب ننوشته اشکال را به او تذکر دهید و بخواهید که دوباره بنویسد)

اکنون تصویر مردی را که طفلی به همراه دارد نشان دهید و بخواهید بگوید به نظرش این مرد چه نسبتی با کودک دارد. با چند سوآل و جواب به کلمۀ بابا برسید. ) خوب گوش کن: با با. میتونی بگی این کلمه چند صدا دارد؟(اگر شاگرد توانست بگوید چهارتا، از او بخواهید یک یک صدا ها را بگوید. اگر نتوانست، از این راه استفاده کنید)

معلم: این کلمه چند بخش(سیلاب) دارد؟(مفهوم سیلاب را قاعدتأ از زبان میزبان میداند)

شاگرد: دو تا

معلم: آفرین . بخش اول چی بود؟

شاکرد: با

معلم: آفرین. بخش دوم چی بود؟

شاگرد: با.

معلم: میتونی بگی هربخش چند صدا داشت؟

شاگرد : دو تا

معلم: آفرین. پس کلمۀ بابا چند صدا دارد؟

شاگرد: چهارتا( از او بخواهید تک تک صداها را تلفظ کند)

معلم: بسیار خوب. حالا میخواهیم بنویسیم بابا. میتونیم اول از این شکل(ب اخر را نشان دهید)استفاده کنیم؟

شاگرد: نه

معلم: چرا؟

شاگرد: چون این ب فقط در آخر میاد.

معلم: آفرین برتو. ما باید از” ب کوچک” استفاده کنیم که این شکل است.(ب کوچک را بنویسید) این ب هم میتونه به حرف قبل از خودش بچسبد و هم به حرف بعد، اما نمیتونه هیچوقت در آخر بیاد یا تنها بایسته. خوب، بعد از ب چه صدایی شنیدیم؟

شاگرد: آ

معلم: میتونیم از آی باکلاه استفاده کنیم؟

شاگرد :نه

معلم: چرا؟

شاگرد: چون آی باکلاه فقط در اول کلمه میاد

معلم: آفرین عزیز من. ما باید از “آی بی کلاه”استفاده کنیم. این آ میتونه به حرف قبلی بچسبه ولی هیچ حرفی به اون نمیتونه بچسبه. حالا بگو ببینم این آ را باید به ب کوچک بچسبانم؟

شاگرد : بله

معلم : چرا

شاگرد : چون ب کوچک نمیتونه تنها بایسته.

معلم: کاملأ درسته. آفرین.(ا را به ب کوچک بجسبانید و بخش دوم کلمه را هم پهلوی بخش اول به همین ترتیب بنویسید. بعد از شاگرد بخواهید که کلمۀ بابا را بنویسد. اگر در استفاده از شکلها اشتباه کرد بخواهید قانون آن شکل را بگوید تا خود متوجه اشتباهش بشود.)

معلم: تو امروز یاد گرفتی که صدای آ دو شکل دارد (بخواهید نام آنها را بگوید)و ب هم دو شکل(نام آنها را بگوید) .

 متمنیست سوالهای خودرا در همین سایت مطرح بفرمایید یا به نشانی

بفرستید L2000Ayman@ yahoo.com

 روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان

روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان

در این جلسه توجه شما را به نکاتی که باید قبل از شروع تدریس مورد توجه قرار دهید جلب میکنیم:

الف: کلیات

1. نو آموز باید فارسی حرف بزند. داشتن لهجه هیچ اشکالی ندارد و نباید مورد تمسخرقرارگیرد. به تدریج که بیشتر فارسی بشنود و حرف بزند کم کم لهجه اش هم درست خواهد شد.

2.مطئن باشید که نو آموز واقعاُ مایل است که خواندن و نوشتن فارسی را بیاموزد و به اجبار به این کارتن نداده است

3. بهتر است که نو آموز به زبان کشور میزبان باسواد شده باشد. در این صورت دیگر وقت شما صرف آماده کردن او برای آموزش خواندن و نوشتن نخواهد شد. زیرا او با مفهوم: خط،، کلمه، بخش (سیلاب) ، حرف بخوبی آشناست و اکنون فقط باید بیاموزد که در زبان فارسی ما از راست به چپ میخوانیم و مینویسیم.

4. زمان و روز کلاس را مشخص کنید تا نوآموز بداند شما کار را جدی گرفته اید. این کار بخصوص مهم است اگر نوآموز فرزند یا خویشاوند شما باشد. توجه داشته باشید که مدت کلاستان باید متناسب تا حوصاۀ نوآموز باشد. در غیر این صورت کلاس برایش ملال انکیز خواهد شد و شوق فراکیری را از دست خواهد داد

5. وسایل مورد لزوم که باید همیشه در دسترس نوآموز باشد از این قرار است: 1کتابچۀ یک خطی (کتابچه دو خطی یا چهار خانه مناسب کار نخواهد بود)، مداد سیاه خوب(نه خود کار)، جعبۀ مدادرنکی، مدادتراش و مداد پاک کن.

در روشی که اینجا پیشنهاد میشود( روش باغچه بان) داشتن کتاب لازم نیست گرچه وجود آن کمک بزرگی خواهد بود. کتاب “فارسی بیاموریم” با همین روش تنظیم شده است و میتوانید آن را از این مؤسسات سفارش دهید:

Iranbooks.comیا Amazon.com

کتاب کلاس اول هم که اکنون در ایران تدریس میشود کم و بیش به همین روش است ولی ممکن است که ترتیب آموزش حروف در آن فرق داشته باشد. ما در اینجا حروف را به ترتیب فراوانی استفاده از آن تدریس میکنیم نه به ترتیب جدول الفبا.

ب: در بارۀ خصوصیات خط والفبای فارسی

ا. در زبان فارسی هرصدا دارای شکلیست و از این جهت میتوان گفت که خط فارسی کاملاُ فونتیک است. منتها ما وقتی باسواد میشویم برای سرعت عمل شکلهای بعضی از صداها را نمینویسیم. مثلاُ به جای دَه

مینویسیم ده. خیلی مهم است که هنگام آموزش نوشتن و خواندن فارسی همیشه همۀ صداهای کلمه های جدید را بنویسیم و هرگز از کلمه هایی که هنوز همۀ شکلهای صداهای آن را نو آموز نخوانده است استفاده نکنیم.

2.حروف صامت الفبای فارسی را میتوان به سه گروه تقسیم کرد:

گروه دو شکلیها:

اینها بزرگترین گروه حروف هستند. هریک از آنها یک شکل آخر دارند که همیشه در آخرکلمه می آید و در نتیچه هیچ حرفی به آن متصل نمیشود. شکل غیر آخر (کوچک) این حروف در اول یا وسط کلمه قرار میگیرد. به شکل غیر آخر، حروف قبل و بعد به آنها میتوانند متصل شوند. گروه دوشکلیها عبارتند از: ب، پ، ت، ث، ج،چ،ح،خ، س، ش، ص، ض، ف، ق، ک، گ، ل، م،

ن، ی. مثال: با - آب

گروه یک شکلیها:

حروف این گروه که عبارتند از: د، ذ، ر، ز، ژ، ط، ظ، و، فقط به یک شکل نوشته

می شوند و در صورت لزوم همه میتوانند به حروف قبل از خود متصل شوند ولی در این میان فقط حروف ط و ظ میتوانند به حرف بعد از خود نیز متصل شوند. مثال: مداد، خط ، ظلم

گروه چهار شکلیها

حروف این گروه هر یک دارای جهار شکل هستند: شکل اول که باید به حرف بعدی متصل شود، شکل وسط که میتداند به حرفهای قبل و بعد از خود متصل شود و دو شکل آخر که یکی از آنها باید به شکل قبل از خود متصل شود و شکل آخرکه شکل غیر چسبان حرف است. خذوف این گروه عبارتند از:ع، غ وه مثال:عابر، معبر،منع، ممنوع- غیر،تغییر،دریغ،داغ – هر، بهار، بَه، ماه

حروف هم صدا

برای هریک از صداهای: “ت” ،”ه” و “ق” در خط فارسی دو حرف وجود دارد: ت ، ط - ه ،ح- ق،غ. برای صدای”س” سه حرف: س، ص، ث و برای صدای “ز” چهار حرف وجود دارد : ذ، ز، ض،ظ.

شکلهای چند صدایی

شکل “ه” در آخر کلمه گاهی صدای “ح” میدهد و گاهی صدای ا ِ. مثال: بَه وبه . شکل “ی” گاهی صدای “ی ِ” میدهد و گاهی صدای ” ای”. مثال :یک ، دیگ

3. در زبان فارسی شش مصوت وجود دارد که پایۀ آنها “الف” است که حرف اول الفبای فارسیست.قاعدۀ نگارش هر یک هنگام تدریس آن مصوت تذکر داده خواهد شد.

مصوتهای فارسی را در جدول زیر میبینید.

   

مثال: بَرادَر

ا

مثال : اَبر

       

ه

مثال: روزه

ه

مثال:خانه

مثال: بِگوِ

اِ

مثال:اِمروز

   

مثال: مزد

اۥ

مثال:اۥرد ک

   

ا

مثال: با

آ

مثال: آب

   

و

مثال: بود

او

مثال:اوشان

 

بی

بیرون

ایران

 

از جلسۀ بعد به تفصیل روش تدریس هرحرف توضیح داده خواهد شد.

چرا لازم است فرزندان ما فارسی بیاموزند؟

 

بارها از والدین جوان شنیده ام که میپرسند: بچه های ما در خارج از ایران زندگی می کنند، به مدارس محلی میروند و دوستان فرنگی دارند، چراباید صحبت کردن و خواندن و نوشتن فارسی را یاد بگیرند که هم سخت است و هم به دردشان نمیخورد؟

شنیدن این سوآل برایم بسیار دردناک است زیرا نشانۀ آن است که آنان دل از ایران کنده اند وچنان دل به کشور میزبان سپرده اند که مایلند اصل و نسب خویش را فراموش کنند. مرا با اینان سخنی نیست.

 روی سخن من با آن ایرانی تبارانیست که هنوز خود را باسربلندی ایرانی میدانند و میکوشند به هر ترتیبی شده عشق خود را به موطنشان زنده نگهدارند. هنوز از شنیدن موسیقی ایرانی لذت میبرند، با شنیدن سرود ای ایران بپا میخیزند و با خواندن کتابها و روزنامه ها و مجله های فارسی زبان ارتباط خود را با فرهنگ دیرپایشان حفظ میکنند. زبان اغلب این افراد در خانه فارسیست و بچه هایشان نیز کم و بیش فارسی میفهمند و اگر مجبور شوند فارسی هم حرف میزنند. اما در میان همین گروه نیز کسانی را میشناسم که هنوز در آموختن فارسی به اطفالشان شک دارند و چه بسا آن را وقت تلف کردن میدانند. با این عزیزان است که امروز به صحبت نشسته ام.

 غزیزان من، اگر شما فرهنگ مردم خود را دوست دارید و برای آن ارزش قائلید چرا از آشنا کردن فرزندانتان با آن ابا دارید؟ یا شاید خیال میکنید خورش قورمه سبزی و چلو کباب و شنیدن برنامۀ اواز خوانهای ایرانی برای این منظور کافیست. شاید توجه ندارید که بهترین راه شناختن فرهنگ هر قومی دانستن زبان آن قوم است. نشنیده اید که ادبیات هر ملتی آئینۀ روح آن ملت است؟

 دلیل دیگری که باید شما به آن توجه داشته باشید آیندۀ ایران و نیاز شدیدی که به بازسازی خواهد داشت. فقط ایرانیانی خواهند توانست در این بازسازی شرکت کنند که از جملۀ جعفر خان از فرنگ برگشته ها نباشند. یعنی باید بتوانند به آسانی با هموطنان خود ارتباط حاصل کنند و این جز به یاری زبان فارسی امکان نخواهد داشت.

 یاد گرفتن زبان فارسی به هیچ وجه مشکلتر از آموختن زبان چینی نیست. بچه های چینی که در خارج از گشورشان زندگی میکنند خواندن و نوشتن زبان خود را فرا میگیرند و دلیلش اینست که والدینشان مایلند که فرزندانشان اصالت چینی بودن خود را حفظ کنند. آنها دریافته اند که اگر فرزندانشان در محیط جدید گیاهی با ریشه های محکم باشند قدرت استقامتشان در برابر هجوم انواع صدمات فرهنگی به مراتب بیشتر خواهد بود.

 اگر زبان فارسی را با روشی درست بیاموزید هم کار آموزش بهتر و سریعتر انجام میگیرد و هم موفقیت در آموزش سبب تشویق نوآموز شده ، او را به تلاش بیشتر در این راه علاقه مند میسازد.

 اگر از آن زمره کسانی هستید که واقعاٌ علاقه مند هستید که خواندن و نوشتن فارسی را به اطفال بیاموزید ما ازاین پس قدم به قدم شما را در این راه یاری خواهیم کرد به شرط آنکه:

 1. در این اقدام پشتکار و حوصله نشان دهید و زود خسته و نومید نشوید

2. خواندن و نوشتن فارسی را به اطفالی بیاموزید که میتوانند کمی فارسی حرف بزنند . آموختن خواندن و نوشتن به کسانی که هیچ واژگانی به فارسی ندارند با این روش موفقیت آمیز نخواهد بود.

3. بهتر است نوآموز کلاس اول زبان خارجی را بپایان رسانده باشد. در این صورت مقدمات کار را یعنی مفهوم کلمه،حرف، صدا و بخش را میداند.

4. باید نوآموز حتماٌ روزی بین یک ربع تا نیم ساعت تمرین کند.

 تاجلسۀ بعد لطفاٌ کتابچۀ خط دار(یک خطی)، مداد سیاه و قرمز و مداد پاک کن تهیه فرمایی

 


١١:١٦ - 1391/03/07    /    شماره : ١٨٦٠٩    /    تعداد نمایش : ٤٨٩٣


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





کلیه حقوق برای دانشگاه مجازی المصطفی(ص) محفوظ است.